แบตเตอรี่รถไฟฟ้ามีกี่ประเภท? เปรียบเทียบข้อดีข้อเสียแต่ละแบบ ก่อนเลือกซื้อ EV

เวลาดูสเปกรถ EV หลายคนอาจเคยเห็นคำว่า LFP หรือ NMC แต่ไม่แน่ใจว่าคืออะไร ต่างกันอย่างไร แล้วแบบไหนดีกว่ากัน ความจริงแล้ว แม้แบตเตอรี่รถไฟฟ้าจะมีหลายเทคโนโลยี แต่รถ EV ที่จำหน่ายในปัจจุบัน ส่วนใหญ่ใช้แบตเตอรี่เพียง 2 ประเภทหลักเท่านั้น คือ Lithium-ion แบบ NMC/NCA และ Lithium Iron Phosphate (LFP) ส่วนแบตเตอรี่ชนิดอื่นพบได้เฉพาะในรถบางประเภทหรือยังอยู่ระหว่างการพัฒนา

แบตเตอรี่รถไฟฟ้ามีกี่ประเภท?

แม้จะมีการพัฒนาแบตเตอรี่สำหรับรถยนต์ไฟฟ้าหลายรูปแบบตลอดหลายปีที่ผ่านมา แต่หากมองเฉพาะรถ EV ที่วางจำหน่ายในปัจจุบัน และหากถามว่าแบตเตอรี่รถไฟฟ้ามีกี่ประเภท? ต้องบอกว่าที่พบมากที่สุดมีอยู่ 2 ประเภท ได้แก่ Lithium-ion แบบ NMC/NCA และ Lithium Iron Phosphate (LFP) ซึ่งทั้งสองแบบต่างก็มีจุดเด่นที่แตกต่างกันไป ในขณะที่แบตเตอรี่อีกบางประเภท เช่น Nickel Metal Hydride (NiMH) หรือ Solid-state Battery ยังมีบทบาทเฉพาะกลุ่มหรืออยู่ในช่วงพัฒนา จึงพบได้ไม่มากนักในตลาดปัจจุบัน

ดังนั้นหากกำลังตัดสินใจเลือกรถยนต์ไฟฟ้า การทำความเข้าใจแบตเตอรี่ทั้ง 2 ประเภทหลักนี้ จะช่วยให้เลือกใช้งานได้เหมาะกับไลฟ์สไตล์มากที่สุด

Lithium-ion (NMC/NCA) แบตเตอรี่สายระยะทางและสมรรถนะ

หากคุณเคยเห็นรถ EV ที่วิ่งได้ระยะทางไกลกว่า 600 กิโลเมตรต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง มีโอกาสสูงที่รถรุ่นนั้นจะใช้แบตเตอรี่แบบ NMC (Nickel Manganese Cobalt) หรือ NCA (Nickel Cobalt Aluminum) ซึ่งเป็นแบตเตอรี่ลิเธียมไอออนที่ได้รับความนิยมในรถยนต์ไฟฟ้าหลายรุ่นทั่วโลก

จุดเด่นของแบตเตอรี่ประเภทนี้คือสามารถกักเก็บพลังงานได้มากเมื่อเทียบกับขนาดหรือที่เรียกว่า Energy Density สูง ทำให้ผู้ผลิตสามารถออกแบบรถที่วิ่งได้ระยะทางไกล โดยไม่ต้องเพิ่มขนาดหรือเพิ่มน้ำหนักของแบตเตอรี่มากนัก นอกจากนี้ยังรองรับการจ่ายกำลังไฟสูง จึงเหมาะกับรถที่เน้นอัตราเร่งหรือสมรรถนะในการขับขี่

อย่างไรก็ตาม ข้อได้เปรียบดังกล่าวก็มาพร้อมกับต้นทุนการผลิตที่สูงกว่า อีกทั้งแบตเตอรี่ชนิดนี้ยังไวต่ออุณหภูมิสูงมากกว่า LFP จึงต้องอาศัยระบบจัดการแบตเตอรี่ (Battery Management System หรือ BMS) ที่มีประสิทธิภาพในการควบคุมการชาร์จและอุณหภูมิ เพื่อช่วยยืดอายุการใช้งานของแบตเตอรี่

หากเป็นผู้ที่เดินทางไกลเป็นประจำ หรือมองหารถที่มีระยะทางต่อการชาร์จสูง แบตเตอรี่ประเภทนี้ถือเป็นตัวเลือกที่ตอบโจทย์อย่างมาก

LFP (Lithium Iron Phosphate) แบตเตอรี่ของสายความคุ้มค่าและอายุการใช้งาน

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา แบตเตอรี่ LFP (Lithium Iron Phosphate) ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง จนกลายเป็นตัวเลือกหลักของรถยนต์ไฟฟ้าหลายรุ่น โดยเฉพาะรถที่เน้นการใช้งานในชีวิตประจำวัน

ข้อเด่นสำคัญของ LFP คือมีความเสถียรทางเคมีสูง จึงทนต่ออุณหภูมิได้ดี มีความปลอดภัยสูง และมีอายุการใช้งานยาวนานกว่าในแง่จำนวนรอบการชาร์จ (Charge Cycle) ทำให้แบตเตอรี่เสื่อมช้ากว่าเมื่อใช้งานต่อเนื่องเป็นเวลานาน

อีกเหตุผลที่ทำให้ผู้ผลิตหลายรายเลือกใช้แบตเตอรี่ประเภทนี้ คือมีต้นทุนการผลิตต่ำกว่า ส่งผลให้ราคารถยนต์ไฟฟ้าหลายรุ่นเข้าถึงได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ รถที่ใช้แบตเตอรี่ LFP หลายรุ่นยังสามารถชาร์จถึง 100% ได้เป็นประจำตามคำแนะนำของผู้ผลิต ซึ่งช่วยให้ผู้ใช้งานได้รับระยะทางเต็มประสิทธิภาพในแต่ละวัน

แม้ข้อจำกัดของ LFP คือมีความหนาแน่นของพลังงานต่ำกว่า NMC จึงอาจวิ่งได้ระยะทางน้อยกว่าหรือมีน้ำหนักแบตเตอรี่มากกว่าเล็กน้อย แต่สำหรับผู้ที่ใช้รถในเมืองหรือเดินทางในชีวิตประจำวัน ความแตกต่างดังกล่าวแทบไม่ส่งผลต่อการใช้งานจริง

แบตเตอรี่รถไฟฟ้าเสื่อมจริงไหม? เรื่องปกติที่เกิดขึ้นได้ แต่ไม่ได้น่ากังวลอย่างที่คิด

หนึ่งในคำถามที่คนกำลังจะซื้อรถไฟฟ้ามักถามกันบ่อยคือ “แบตเตอรี่รถไฟฟ้าเสื่อมจริงไหม?” คำตอบคือ เสื่อมจริง แต่เป็นการเสื่อมตามอายุการใช้งาน เหมือนกับแบตเตอรี่ของสมาร์ตโฟนหรือโน้ตบุ๊ก เพียงแต่เกิดขึ้นช้ากว่ามาก

เมื่อใช้งานไปเรื่อย ๆ ความสามารถในการกักเก็บพลังงานของแบตเตอรี่จะค่อย ๆ ลดลง ทำให้ระยะทางที่วิ่งได้ต่อการชาร์จหนึ่งครั้งลดลงตามไปด้วย แต่ไม่ได้หมายความว่าแบตเตอรี่จะเสียทันทีหรือใช้งานไม่ได้

ปัจจุบันผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าออกแบบระบบจัดการแบตเตอรี่ (Battery Management System หรือ BMS) ให้คอยควบคุมการชาร์จ อุณหภูมิ และการจ่ายพลังงานอย่างเหมาะสม จึงช่วยชะลอการเสื่อมของแบตเตอรี่ได้เป็นอย่างดี อีกทั้งรถไฟฟ้า ส่วนใหญ่ยังมาพร้อมการรับประกันแบตเตอรี่หลายปี ทำให้ผู้ใช้งานสามารถใช้งานได้อย่างมั่นใจ

พูดง่าย ๆ คือ แบตเตอรี่รถไฟฟ้ามีวันเสื่อม แต่หากใช้งานและดูแลอย่างเหมาะสม ก็สามารถใช้งานได้ยาวนานหลายปีโดยที่ประสิทธิภาพยังอยู่ในระดับที่ตอบโจทย์การใช้งานประจำวัน

วิธีถนอมแบตรถไฟฟ้าให้ใช้งานได้นาน ทำได้ไม่ยาก

ไม่ว่าแบตเตอรี่รถไฟฟ้ามีกี่ประเภทหรือแบตเตอรี่จะถูกออกแบบมาให้ทนทานแค่ไหน แต่พฤติกรรมการใช้งานก็มีผลต่ออายุของแบตเตอรี่ไม่น้อย หากดูแลอย่างเหมาะสม ก็ช่วยต่ออายุไม่ทำให้แบตเตอรี่รถไฟฟ้าเสื่อมเร็ว

1. ชาร์จเมื่อจำเป็น ไม่ต้องรอให้แบตหมดทุกครั้ง

การปล่อยให้แบตเตอรี่เหลือน้อยมากเป็นประจำ อาจทำให้แบตเตอรี่ทำงานหนักกว่าปกติ หลายคนจึงนิยมชาร์จเมื่อแบตเตอรี่เหลือประมาณ 20-30% เพื่อให้ระบบทำงานได้อย่างเหมาะสม

2. หลีกเลี่ยงการจอดรถกลางแดดเป็นเวลานาน

อุณหภูมิที่สูงเกินไปส่งผลต่อประสิทธิภาพของแบตเตอรี่ในระยะยาว หากเป็นไปได้ ควรจอดรถในที่ร่มหรืออาคารจอดรถ โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศร้อนจัด

3. เลือกใช้การชาร์จให้เหมาะกับการใช้งาน

การชาร์จแบบ DC Fast Charge ช่วยประหยัดเวลาเมื่อต้องเดินทางไกล แต่หากใช้งานในชีวิตประจำวัน การชาร์จแบบ AC ก็เป็นอีกทางเลือกที่ช่วยเติมพลังงานได้อย่างเหมาะสมกับการใช้งาน

4. ใช้เครื่องชาร์จและสถานีชาร์จที่ได้มาตรฐาน

การเลือกใช้อุปกรณ์และสถานีชาร์จที่มีมาตรฐาน จะช่วยให้ระบบสื่อสารระหว่างรถกับเครื่องชาร์จทำงานได้อย่างถูกต้อง และช่วยให้การชาร์จเป็นไปอย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

ดูแลแบตเตอรี่ดี ก็พร้อมเดินทางได้อย่างมั่นใจ

ไม่ว่ารถยนต์ไฟฟ้าของคุณจะใช้แบตเตอรี่แบบ NMC หรือ LFP สิ่งสำคัญไม่ใช่แค่การเลือกแบตเตอรี่ให้เหมาะกับการใช้งาน แต่รวมถึงการชาร์จอย่างถูกวิธีและเลือกใช้สถานีชาร์จที่ได้มาตรฐานด้วย

PEA VOLTA พร้อมรองรับรถยนต์ไฟฟ้าหลากหลายรุ่นที่ใช้งานในประเทศไทย ไม่ว่าแบตเตอรี่รถไฟฟ้ามีกี่ประเภท ก็สามารถชาร์จได้อย่างสะดวกผ่านสถานีชาร์จกว่า 400 สถานี ครอบคลุม 76 จังหวัด ใช้งานง่ายผ่านแอปพลิเคชัน PEA VOLTA ให้คุณค้นหาสถานี ชำระเงิน และติดตามสถานะการชาร์จได้ในที่เดียว พร้อมเดินทางได้อย่างมั่นใจในทุกเส้นทาง

ค้นหาสถานีชาร์จใกล้คุณได้ ที่นี่